เกาะยาวเป็นเกาะอยู่ในอ่าวพังงา ทำให้วิถีชีวิตของชาวเกาะยาวเกี่ยวข้องกับทะเล มีการประกอบอาชีพประมงพื้นบ้านโดยใช้เครื่องมือที่เป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน  ใช้ชีวิตแบบเรียบง่าย ทั้งอาศัยศาสนาเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิต ทำให้สภาพสังคมของชาวเกาะยาว เป็นสังคมที่น่าอยู่ 
สงบ และเรียบ ง่าย แต่หลังจากปี พ.ศ. 2540   กระแสของการท่องเที่ยวของเกาะยาวเพิ่มสูงมาก ดังจะเห็นได้จากการเพิ่มขึ้นของนักท่องเที่ยวที่เดินทางมาเยือนเกาะยาว หรือการเพิ่มขึ้นของผู้ประกอบการในด้านการสร้างที่พัก หรือร้านอาหารเพื่อบริการนักท่องเที่ยว ทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนด้านต่างๆ เช่น ถางป่าหรือปรับพื้นดิน เพื่อสร้างที่พัก การทิ้งน้ำเสียที่ไม่มีการบำบัดลงทะเล การซื้อขายที่ดิน การไม่ได้รับความสะดวกของนักท่องเที่ยว และประการสำคัญที่สุดคือ ประชาชนในท้องถิ่นขาดความเข้าใจในเรื่องของการท่องเที่ยว 

                      เมื่อการท่องเที่ยวเข้ามามีบทบาทสำคัญ ทำให้ประชาชนอยากมีส่วนร่วมในเรื่องการจัดการการท่องเที่ยวกำหนดทิศทางการเจริญเติบโต"ของเกาะยาว และการมีส่วนในรายได้
จึงได้รวมตัวกันจัดตั้งเป็น  “กลุ่มเกาะยาวโฮมสเตย์”  เป็นการรวมกลุ่มกันของคนในชุมชน ซึ่งมีวัตถุประสงค์ดังนี้

                      1.   ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการและกำหนดทิศทางการท่องเที่ยวของเกาะยาว
                      2.   ส่งเสริมและสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
                      3.   สร้างงานและกระจายรายได้ของประชาชนในชุมชน
                      4.   ส่งเสริมการท่องเที่ยวเกาะยาว

ในช่วงแรกของการจัดตั้งกลุ่มนั้น ได้จัดกิจกรรมด้านการบริการนักท่องเที่ยวในด้านที่พักแบบโฮมสเตย์    อาหาร และกิจกรรมท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ซึ่งดำเนินการโดยใช้บ้านของสมาชิกเป็นที่ให้บริการ โดยการจัดสรรพื้นที่ส่วนหนึ่งให้สำหรับนักท่องเที่ยว ซึ่งบ้านหนึ่งหลังสามารถรองรับนักท่องเที่ยวได้ประมาณ 4-5 คน อาหารก็ทานรวมกันระหว่างนักท่องเที่ยวกับเจ้าของบ้าน เจ้าของบ้านเป็นมัคคุเทศก์นำเที่ยวภายในชุมชนและเมื่อเวลาออกไปประกอบอาชีพ เช่นการวางอวนกุ้ง อวนปู หรือกรีดยาง นักท่องเที่ยวสามารถไปชมหรือร่วมในกิจกรรมนั้นได้ นักท่องเที่ยวจะดำรงสภาพเสมือนสมาชิกคนหนึ่งในครอบครัวและสมาชิกในชุมชน หลังจากช่วงแรกการดำเนินงานประสบผลสำเร็จในระดับที่น่าพอใจ  ในปัจจุบันจึงได้พัฒนาการดำเนินงานให้ดียิ่งขึ้น เช่น พัฒนาองค์กรโดยมีการ สอนการใช้ภาษาอังกฤษเพื่อการท่องเที่ยว  จัดตั้งและฟื้นฟูกลุ่มอาชีพที่เป็นภูมิปัญญาชาวบ้าน เช่นการสีข้าวแบบโบราณ   เครื่องมือทำการประมง   ฯลฯ  และจัดตั้งกองทุนเพื่อเป็นการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม ซึ่งในปัจจุบันกองทุนก็ได้จัดทำโครงการ “ร่วมด้วย ช่วยลูกปู”  และโครงการ“รักษ์นกเงือก ”

บ้านสำหรับรองรับนักท่องเที่ยวนั้นมีหลายลักษณะให้เลือก เช่น บ้านริมทะเล 
บ้านในสวนมะพร้าว สวนยาง  บ้านริมทุ่งนา ซึ่งแต่ละแบบก็มีลักษณะเฉพาะตัวในธรรมชาติอันงดงาม เลียงนกร้องในยามเช้า  เสียงลม เสียงของวิถีชีวิตในแต่ละชุมชนทำให้นักท่องเที่ยวสามารถสัมผัสในความเป็นไปของชุมชน
และสามารถที่จะกลมกลืนเข้า
กับธรรมชาติรอบข้างได้เป็นอย่างดี และบ้านในแต่ละบรรยากาศนี้ห่างจากทะเลไม่มากนัก

                      กลุ่มเกาะยาวโฮมสเตย์ เริ่มก่อตั้ง เมื่อวันที่ 1 พฤศจิกายน  พ.ศ.  2546 มีสมาชิกบ้านพักโฮมสเตย์  15  หลัง  ได้รับตราสัญลักษณ์โฮมสเตย์มาตรฐานไทยและเป็นโฮมสเตย์ต้นแบบ เมื่อวันที่  23  กันยายน  พ.ศ. 2547 จากสำนักงานพัฒนาการท่องเที่ยว กระทรวงการท่องเที่ยวและกิฬา   ในปี 2548 ได้รับรางวัลผู้นำอาชีพก้าวหน้าดีเด่นจังหวัดพังงา และผู้นำองค์กรเครือข่ายพัฒนาชุมชนดีเด่น ประจำปี  2548 จาก กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย 

                       ในการดำเนินงานของกลุ่มเกาะยาวโฮมสเตย์นั้น จะเป็นการทำงานแบบบูรณาการ  พัฒนาแบบองค์รวม สร้างงานและกระจายรายได้ในทุกส่วนในชุมชน ส่งเสริมให้มีกลุ่มอาชีพในหมู่ที่ 5 บ้านริมทะเล ซึ่งเป็นหมู่บ้านไปที่ดำเนินการของกลุ่มเกาะยาวโฮมสเตย์ และยังสร้างเครือข่ายกลุ่มอาชีพอื่นๆ ด้วย และกลุ่มเกาะยาวโฮมสเตย์เป็นแกนนำในการประกวดโครงการ  SMART   OTOP    Village และประสบความสำเร็จ ได้รับรางวัล หมู่บ้าน OTOP   Village  Champion : OVC   ในระดับประเทศ        ปี 2549  จาก กรมการพัฒนาชุมชน   กระทรวงมหาดไทย